cemre

2020 yılında Cemre sıralaması nasıl olacak?

Cemre düşmesi ile birlikte havaların ısınacağı inancı, bu yıl da birçok vatandaşın gündeminde yer almaya başladı.

Sırasıyla havaya, suya ve toprağa düşen cemreler, son cemrenin ardından hava sıcaklıklarının tam anlamıyla artışına vesile olacak. Pek çok kültürde yer alan bu inanç, Türk toplumunda cemre olarak adlandırılıyor. Peki, Cemreler ne zaman düşüyor?

Baharı müjdelediğine inanılan cemrelerden ilki 20 Şubat 2020’de havaya düştü, gözler şimdi 2. cemrenin düşeceği tarihte…

Orta Asya’dan Arap coğrafyasına, Çin’den Yunanistan’a pek çok kültürde, yılın neredeyse aynı günleri, cemrelerin düşerek ya da yükselerek havayı, toprağı ve suyu ısıttığı tarihler olarak kabul ediliyor.

2. Cemre ne zaman düşecek?

Birincisi 19-20 Şubat’ta havaya, ikincisi 26-27 Şubat‘ta suya, üçüncüsü 5-6 Mart‘ta toprağa düşecek.

Orta Asya’dan Arap coğrafyasına, Çin’den Yunanistan’a pek çok kültürde, yılın neredeyse aynı günleri, cemrelerin düşerek ya da yükselerek havayı, toprağı ve suyu ısıttığı tarihler olarak kabul ediliyor.

Halk kültüründe önemli bir yeri bulunan cemre konusunda AA muhabirinin sorularını yanıtlayan İstanbul Üniversitesi (İÜ) Türk Halk Bilimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Abdulkadir Emeksiz, cemrenin “kor, yanmış kömür parçası, kıvılcım, yükselen ateş, köz” gibi anlamları olduğunu söyledi.

Cemrenin “sıcaklık” ya da “sıcaklığın yükselişi” anlamlarında kullanıldığını anlatan Emeksiz, “Ebüzziya Tevfik, Lügat-ı Ebüzziya adlı eserinde bu konuda ilginç bilgiler verir.

Arapça ve Farsça eserlerde, çeşitli kavimlerin cemrenin yerin altından yükseldiğine dair bir inanışa sahip olduğu belirtilirken Türk kültüründe ise genellikle cemrenin düştüğü inanışı yaygındır.

Ancak Ebüzziya’nın ‘…cemrenin zeminden heyecan etme’ ifadesi, bize cemrenin yükseldiğiyle ilgili inancın bulunduğunu göstermektedir.” dedi.

Türk-Altay halk kültüründe ve mitolojisinde “İmre, İmere veya Emre” adında bir “cemre cini” olduğuna inanıldığını belirten Emeksiz, şöyle konuştu:

“İmre ilkbaharda görünüp titrek ışıklar saçarak göğe yükselir. Sonra üzerine düşerek buzları eritir. Ardından da yere girer. Bundan sonra ısınmış topraktan buhar yükselir.

Arap kültürüne bağlı adlandırmada kelime cemre olarak karşımıza çıkar. Kelimenin kökenine ilişkin bilgiler tartışma konusudur. Arapça’da cemre kelimesi ‘ateş koru’ anlamında kullanılır. Her durumda ısının yükselişi ve baharın müjdesi esastır.

Şubatta havada, suda, toprakta meydana gelen hararetlerden her biri için de cemre tabiri kullanılmaktadır. ‘Hararet’ olarak kullanılmasının yanı sıra kışın sonunda şubat ayında ortaya çıkan buhara da cemre denilmektedir.

19 Şubat ile 6 Mart tarihleri arasında birer hafta arayla havaya, suya ve toprağa düştüğüne inanılan ısıtıcı kuvvet, ilkbaharda veya tabiatta ısının yükselmesi, yeryüzünün harareti ve ısısı şeklinde değerlendirilmektedir.”

Cemre nedir?

Arapça kökenli bir kelime olan “cemre”‘nin sözlük anlamı kor yani ateştir. Halk arasında ise sıcaklığın artması olarak bilinir. Cemrenin ilkbahar başlamadan hemen önce 7 gün arayla havaya, suya ve toprağa sırasıyla düştüğüne inanılır. Bu düşen cemreler sayesinde hava, su ve toprak ısınır. Cemre düşmesi Türk kültüründe de önemli bir yere sahiptir.